حوزه دندانپزشکی یکی از بزرگ ترین شاخه های پزشکی است که بخش ها و بیماری های زیادی را در بر می گیرد. به عبارت دیگر بیماری های مربوط به دندان و دهان بسیار متفاوت و زیاد هستند و رسیدگی و درمان آنها از اهمیت زیادی برخوردار است. یکی از این بیماری های مربوط به دهان و دندان، موکوسل است که از جمله بیماری های شایع دندان و دهان به حساب می آید.
این خیلی عادی است اگر شما زمانی غده یا برجستگی غیر عادی را در قسمتی از بدن خود پیدا کنید نگران باشید. اما اگر شما و یا بچه شما بک ورم ساده را در دهان داشته باشد این فقط یک موکوسل (یک نوع کیست بی ضرر) است. موکوسل (Mucocele) یک اصطلاح بالینی و به معنی تورم است و بهتر است در این حالت به یک پزشک مراجعه کنید. در ادامهبا دندانپزشکی فرایش همراه باشید.
موکوسل چیست؟
موکوسل از غدد بزاق ایجاد می شود که در دهان بزاق تولید می کنند. بزاقی که از غدد ترشح می شود ابتدا وارد مجراهای باریکی که به داخل دهان راه دارند می شود اما اگر یکی از این مجراها مسدود باشد و یا آسیب دیده باشد.
موکوسل ایجاد می شود. این حالت بیشتر زمانی اتفاق می افتد که به صورت مکرر لب پایینی را گاز گرفته و یا بمکید. ضربه های وارد شده به صورت در شرایط مختلف مانند بازی یا تصادفات و چیزاهای دیگر نیز ممکن است باعث صدمه به مجراهای بزاق شود و موکوسل در دهان ایجاد شود.
چه اتفاقی می افتد اگر این مجراها صدمه ببیند؟ موکوس یا همان ماده ترشح شده از بزاق در محلی که بسته شده یا صدمه دیده جمع شده به قدری که به دیواره فشار آورده و در نهایت در نقطه که گرفتگی ایجاد شده به شکل متورم در می آید.
به طور معمول شایع ترین مکان برای بروز موکوسل لب تحتانی می باشد هرچند احتمال آسیب دیدن در هر نقطه از دهان وجود دارد.این ضاعیات می تواند به حالت یک ناحیه متورم، بدون و با سطح صاف باشد که آب رنگ بوده و در طول روز پر و خالی می شود. موکوسل دارای یک جداره نازک بوده که برخی اوقات آسیب دیده و بزاق شفاف از آن خارج می شود.
این تخلیه مزید بر خروج همیشگی ضایعه نیست و احتمال دوباره عود کردن آن وجود دارد اما نبایستی نگران باشید زیرا خطرناک نبوده و درمان آن توسط دندانپزشک قابل پیگیری می باشد.
موکوسل به چه اشکالی پدیدار می شود؟
شایع ترین شکل هایی که موکوسل در قالب آنها در لثه بروز می کند عبارتند از:
- ضایعاتی قابل حرکت و بدون درد
- ضایعاتی گرد، کروی و گنبدی شکل
- ضایعاتی با سطح مرواریدی شکل و به رنگ آبی روشن و یا نیمه روشن
- ضایعاتی با قطر دو الی ده سانتی متر
علل موکوسل چیست؟
در خصوص عللی که باعث ایجاد موکوسل می شوند، می توان به مواردی به شرح زیر اشاره کرد:
- پارگی غدد بزاقی
- سوراخ کردن لب برای زیبایی مانند تکنیک پیرسینگ
- آسیب دیدن دندان های مجاور یک دندان
- تورم شدید
- تغییر رنگ پیدا کردن یک ناحیه در دهان به رنگ بنفش
- ایجاد ضایعات و زخم هایی که کمتر از یک سانت هستند
- ایجاد زخم های دایره ای شکل
- سفید رنگ یک ناحیه در لثه
- بروز حساسیت و آلرژی
علائم موکوسل
موکوسل دهانی علایم آن با توجه به عمق کیست موجود در پوست و هرچند وقت یکبار ظهور پیدا می کند در هر فردی متفاوت دیده می شود. این عارضه دردناک نبوده اما متاسفانه کیستی که برای چندمین بار رشد می کند می تواند همراه با درد باشد. موکوسل نزدیک به سطح پوست به صورت موارد زیر اشاره کرد:
* افزایش تورم
* کیست با رنگ متمایل به آبی
* نرمی روی کیست
* اما چنانچه کیست به صورت عمیق تر باشد به صورت زیر نمایان می شود:
* شکل گرد
* رنگ سفید
* حساسیت به درد
دندانپزشک و یا پزشک برای تشخیص این کیست به علایم بالینی دقت می کند و تشخیص را با ارائه سوالاتی از قبیل سابقه ترومایا گاز گرفتگی شروع می کنند. جواب های بیمار پزشک را به سمت تشخیص درست سوق می دهد. در برخی موارد نیاز به بیوپسی پوستی جهت تشخیص درست کیست واجب خواهد بود.
چه زمانی این بیماری خطرناک است؟
علت بروز بیماری موکوسل را میتوان تا حدودی حدس زد که معمولا به علت رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان رخ میدهند اما در مواقعی موکوسل مورد خطر بیشتری قرار میگیرد .
در صورتی که شاهد زخم هایی با قطر بیش از 3 سانتی متر شدید حتما برای درمان سریع به پزشک خود معالجه کنید. در برخی موارد شاهد هستیم که افراد به کیست های کوچک و بی درد مبتلا شده اند اما باز به پزشک مراجعه می کنند دندانپزشک برای آنها آزمایش بیوپسی تجویز خواهد کرد.
پیشگیری از بروز بیماری
1- عدم فشار لب به هنگام ایجاد استرس : اگر از آن دسته افرادی هستید که به طور مدام در حال مکیدن لب های خود هستید، برای جلوگیری از ابتلا به موکوسل لطفا عادت خود را اصلاح کنید.
2- رعایت کردن بهداشت دهان : پیشگیری از موکوسل را می توان بدون شک بهتر از درمان برای این بیماری می باشد. دهانشویه پس از هر وعده غذایی، مسواک زدن و در صورت امکان استفاده صحیح از نخ دندان
3- مسواک زدن با کمک خمیر دندان و نخ دندان بهداشتی : حفط بهداشت دهان زمانی میسر خواهد بود که از خمیردندان غیراستاندارد و غیر متناسب با دهان استفاده نشود.
4- توجه به بیماری های دهانی و رویدادها : به گفته برخی دانشمندان استفاده از خمیردندان غیراستاندارد و یا غیر متناسب با دهان می توانند به متبلا شدن چندین نفر دیگه کمک کنند.
5- رعایت بهداشت : حفظ بهداشت فردی بخصوص در دهان و دندان، به طور قطع می تواند شما را از وجود کت های زمستانی مبرا خواهد کرد
6- غذا خوردن آرام : خوردن سریع دندان باعث می شود که دندان ها لب را پاره کند. در صورتی که نمیخواید این مشکل برایتان پیش بیاید حداقل ممکن غذا را آرام بجویید.
درمان موکوسل
برای درمان موکوسل ها اغلب بدون نیاز به درمان خودشان محو می شوند اما در حالت هایی که بسار بزرگ می شوند نباید به آنها سرخود دست بزنید و حتما پزشک شما را معاینه کند. در اینجا به دو نوع درمان رایج اشاره می شود: ۱- دکتر از اسکارپر و یا لیزر برای برداشتن موکوسل اقدام می کند و ممکن است که از داروهای بیهوشی و یا بی حسی نیز استفاده شود. ۲- با استفاده از روش marsupialization با ایجاد مجرا های جدید باعث تخلیه موکوسل می شوند.
دندان پزشک یا دکتر محل مورد نظر را ضد عفونی می کند و یک نخ بخیه دور موکسل قرار داده و آن را گره می زند و به آرامی محتویات آن را خارج می کند و بعد از یک هفته نخ بخیه را نیز بر می دارد. از دیگر روش های درمانی نیز تزریق استرویید و اعمال دارو بر روی سطح موکوسل است.
چه افرادی بیشتر در معرض ابتلا به موکوسل هستند؟
در میان تمامی افراد، برخی از مردمان بیشتر در معرض ابتلا به بیماری موکوسل هستند. این افراد عبارتند از:
- اشخاصی که سنین کمتر از سی سال دارند
- اشخاصی که بهداشت دهان و دندان خود توجه نمی کنند
- اشخاصی که دارای دندان خراب باشند
- اشخاصی که عفونت دهان داشته باشند
درمان های خانگی موکوسل
زمانی که وضعیت موکوسل خیلی وخیم نباشد و مشکلات زیادی برای شخص ایجاد نکرده باشد می توان از درمان های خانگی برای آن استفاده کرد. همچنین میتوان در مواقعی که به پزشک دسترسی نیست، ابتدا راهکارهای خانگی را تست کرد و اگر این راهکارها نتیجه مناسبی نداشتند، سپس به پزشک مراجعه نمود.
استفاده از دهانشویه و نمک دریایی:
از بهترین روش ها برای درمان خانگی موکوسل استفاده از دهان شویه و نمک دریایی است. برای استفاده از این روش باید در ابتدا یک لیوان آب ولرم را با نصف قاشق چایخوری نمک دریایی مخلوط کنید و سپس آن را در دهان قرقره کنید.
در صورتی که از این روش به مدت دو الی سه روز متوالی استفاده کنید می توانید هر گونه تورم لب و یا دهان را با استفاده از آن از بین ببرید. برای استفاده از این روش توصیه می شود که روزی حداقل سه مرتبه از این دهان شویه استفاده کنید.
استفاده از دهان شویه و سرکه سیب
روش دوم برای درمان خانگی موکوسل استفاده از دهان شویه و سرکه سیب است. در این روش باید یک لیوان آب گرم را با یک قاشق چای خوری سرکه سیب ترکیب کنید و سپس این دهان شویه را در دهان قرقره کنید تا دهان شویه به تمامی بخش های دهان و لثه برخورد کند و باعث درمان تمامی بخش ها شود.
برای استفاده از این دهان شویه توصیه می شود که روزی جداقل سه مرتبه و به مدت چند روز از آن استفاده کنید تا نتیجه جاصل از آن را ببینید. استفاده از سرکه سیب در این دهان شویه باعث می شود که بخش های دهان ضدعفونی شوند و پی اچ دهان متعادل شود و بزاق دهان باعث از بین رفتن کیست های ایجاد شده در دهان گردد.
درمان گیاهی موکوسل
درمان موکوسل به صورت کلی به سه روش انجام می شود که یکی از آنها درمان با مراجعه به پزشک بود، روش دوم درمان خانگی بود و روش سوم که در این بخش می خواهیم شرح دهیم، درمان گیاهی موکوسل است.
از جمله مهم ترین درمان های موکوسل می توان به موارد زیر اشاره کرد:
درمان موکوسل با زاج
از زاج میتوان برای درمان موکوسل استفاده کرد که برای انجام این کار باید زاج را به مدت چند دقیقه به صورت مستقیم بر روی کیست ایجاد شده قرار داد و سپس دهان را با آب شست و شو داد.
برای اینکه استفاده از زاج تاثیر گذار واقع گردد باید آن را به مدت دو بار در روز مورد استقاده قرار داد.
درمان موکوسل با نمک
نمک که از جمله مواد ضد عفونی کننده است می تواند برای درمان موکوسل مناسب واقع شود.
برای استفاده از نمک باید آن را با آب مخلوط کرد و سپس آن را در دهان به خوبی چرخاند.
این کار را باید دو الی سه مرتبه در روز تکرار کرد تا نتیجه بخش واقع گردد..
استفاده از میخک
برای درمان موکوسل از میخک نیز می توان استفاده کرد زیرا میخک از جمله مواد گیاهی است که خاصیت ضد عفونی کننده دارد و در صورتی که هر روز یک الی دو میخک را بر روی موکوسل یا دندان های خود قرار دهید، عفونت های موجود در دهان را از بین می برد و به این شکل در درمان موکوسل موثر واقع می شود.
سخن پایانی
با در نظر گرفتن تمامی مطالبی که در خصوص موکوسل و راه های درمان آن و همچنین دلایل به وجود آمدن برای شما عزیزان مطرح کردیم، می توانید از بروز این مشکل جلوگیری کنید و از ابتلا به این بیماری پیشگیری نمایید.
چنانچه به کسب اطلاعات بیشتری در رابطه با موکوسل نیاز دارید، به شما توصیه می کنیم که سایر مقالات درج شده در و ب سایت دندانپزشکی دکتر فرایش را نیز مطالعه کنید و اطلاعات مورد نیاز خود را از آنها استخراج نمایید.
تماس با ما
شما عزیزان میتوانید جهت کسب اطلاعات بیشتر و همچنین مشاوره تکمیلی با شماره های 02188629607 و 02188629613 تماس حاصل فرمایید تا مشاورین ما به بهترین شکل ممکن شما را راهنمایی کنند




خیلی عالی بود ممنونم مرسسسسسسسسسسسسسسسسسسسسسسسی
واقعا بابت راهنماییتون ممنون خدا خیرتون بدهد
من همین مشکل رو داشتم و در نهایت با یک جراحی ساده و بی حسی موضعی غده بزاقی درگیر کاملا برداشته شد.
سلام
وقتتون بخیر
من دچار این مشکل شدم و این ranula بالای غده ی بزاغی قرار داره و به پزشک مراجعه کردم ، این محل جدی نیست که ؟