زبان سیاه مودار چیست و عوامل آن کدام است؟

آیا تا کنون در رابطه با بیماری زبان سیاه مودار چیزی شنیده اید؟ آیا می دانید زبان سیاه مودار چیست؟

حتما تا کنون این اصطلاح را که می گویند ( زبانمان مو در اورد ) را زیاد شنیده اید. اما آیا می توانید باور کنید که این مشکل واقعا وجود دارد و امکان مو دار شدن زبان یک موضوع حقیقی است؟

بیماری های دهان و دندان بسیار متعدد هستند و به بخش های مختلف دهان تعلق پیدا می کنند. در بین اجزای دهان، حتی زبان نیز به بیماری های مختلفی دچار می شود که یکی از انواع بیماری های مربوط به زبان، بیماری زبان مودار سیاه است که در این مطلب قصد داریم به شرح و بررسی آن بپردازیم.

زبان سیاه مودار یک بیماری التهابی مزمن است که در مخاط دهان دیده می شود. علت بیماری مشخص نیست ولی معلوم شده که سیستم ایمنی مسئول ایجاد این ضایعات است . برخی بیماری ها باعث تشدید این ضایعات می شوند از جمله : هپاتیت و برخی از بیماری های کبدی ، مواد آلرژی زا مانند برخی داروها ، مواد دندانپزشکی ، داروهای ضدالتهابی غیراستروییدی مانند بروفن و ناپروکسن ، و برخی داروهایی که برای کاهش فشار خون (بتابلوکرها و مهارکننده های ACE ) یا التهاب مفاصل ( داروهای ضدمالاریا) مصرف می شوند.

زبان سیاه مودار به اشکال مختلف خود را نشان می دهد ولی از همه شایع تر شکل مشبک یا رتیکولر است. این شکل از بیماری بدون علامت بوده و ضایعات آن معمولاً در مخاط سطح داخلی گونه دیده شده ، و دوطرفه و قرینه اند، البته درسایر قسمت های دهان مانند زبان ، یا لثه هم ممکن است رخ دهند. رعایت بهداشت دهان و نکشیدن دخانیات و نخوردن و کم خوردن غذاهایی که باعث تحریک این بیماری می شود نیز در مبتلا نشدن به این بیماری کمک می کند.

دلایل علمی بروز زبان سیاه مودار

از نظر علمی، دلیلی که باعث بروز زبان سیاه مودار می شود، بلند شدن بیش از حد پرزهای زبان است که در این شرایط پرزهای زبان دیگر بر روی زبان نمی خوابند و به میزان 15 برابر رشد طبیعی خود رشد می کنند.

در نتیجه بلند شدن بیش از حد این پرزهای زبان که به آنها پاپیلا نیز گفته می شود، باعث می شود که زبان مو دار به نظر برسد. سپس زمانی که شخص غذا می خورد، ذرات غذا در این پرزها گیر می کنند و باعث می شوند که رنگ زبان تغییر کند و سیاه شود. در چنین مواقعی باکتری ها و قارچ ها نیز بر روی زبان رشد می کنند و به همین دلیل بایید حتما برای درمان این مشکل اقدام شود.

شایع ترین نشانه های ابتلا به بیماری زبان سیاه مودار

زمانی که این بیماری در افراد پدیدار می شود، شایع ترین نشانه های آن از قبیل زیر هستند:

• ایجاد تغییر رنگ بر روی زبان که شایع ترین نشانه است و به راحتی قابل مشاهده است
• احساس کردن مو بر روی زبان
• احساس طعم و مزه ناخوشایند بر روی زبان
• ایجاد بوی بد در دهان
• بروز حالت تهوع و استفراغ در افراد

بیماری زبان سیاه مودار

زبان مودار یک بیماری بی ضرر می باشد که عود موقتی را برای افراد به همراه دارد . در این بیماری زبان حالت تیره رنگی به خود میگیرد که بر اثر تجمع سلول های مرده پوستی به وجود می آیند و چون زبان دارای پرز های بلند می باشد با وجود این اتفاق به زبان مودار نامیده میشود ، علت بروز این بیماری معمولا به علت تجمع میکروب ه باکتری ها می باشد .

رنگ زبان در این حالت ، سیاه ، سبز تیره ، قهوه ایی می باشد ، تغییر مزه دهان به وجود می آید و زبان طعمی مانند فلزات به خود میگیرد و افراد بوی بد دهان را تجربه میکنند و احساس خارش بر ناحیه را دارند .

چه چیزی باعث ایجاد قرمزی و ظاهری توت فرنگی مانند در زبان سیاه مودار می شود ؟

عوامل متعدد است که می تواند باعث تغییر رنگ زبان از حالت عادی صورتی مانند به رنگ قرمز درآید. در بعضی موارد ممکت است که زبان ظاهری مانند توت فرنگی به خود بگیرد حتی نیز ورم هم داشته باشد که از عوامل این حالت می توان به :

کمبود ویتامین

مانند کمبود اسید فولیک و ویتامین B-12 که باعث ظاهر مایل به قرمز در زبان می شود نام برد.

بیماری زبان جغرافیایی

زبان جغرافیایی بیماری دهانی بی ‌ضرری (خوش‌ خیم) است که به زبان، شکلی نقشه‌ مانند، یا به عبارتی جغرافیایی می ‌دهد. اگر چه دیدن زبان جغرافیایی ممکن است نگران ‌کننده باشد، یا مشکلاتی را برای فرد ایجاد کند، اما هیچ مشکلی را برای سلامت شخص به وجود نخواهد آورد و با هیچ عفونت و سرطانی همراه نیست. زبان جغرافیایی معمولا بدون درد است، اما گاهی می‌ تواند باعث ناراحتی زبان یا حساسیت به مواد خاصی گردد. این شکل‌ های جغرافیایی، اغلب در یک منطقه ی زبان بهبود می ‌یابند و به ناحیه ‌ای دیگر می ‌روند.

از آنجایی که این بیماری بی ضرر است بهتر است که به دکتر مراجعه شود و بعد از اینکه توسط دکتر صحت ابتلا به به این بیماری تایید شد دیگر درمان خاصی ندارد و خود به خود رفع می شود اما اگر برای خود شما ناراحت کننده بود با استفاده از داروهای موضعی می توان التهاب آن را کم و یا از بین برد.

تب مخملک

کسانی که این نوع بیماری عفونی را دارند زبانشان نیز به رنگ قرمز مانند توت فرنگی تغییر رنگ پیدا می کند و باید آگاه باشید که اگر تب شما بیشتر شد و یا اینکه زبان شما قرمز تر شد حتما به ملاقات دکتر بروید. در مان به وسیله آنتی بیوتیک ها در این بیماری لازم است.

سندرم کاوازاکی

این بیماری، معمولا در کودکان زیر سن ۵ دیده می شود، بر رگ های خونی در بدن تاثیر می گذارد و می تواند باعث زبان توت فرنگی نیز شود. در طی فاز شدید بیماری ، کودکان اغلب تب بسیار بالا دارند و همچنین ممکن است قرمزی و تورم در دست ها و پاها آنها نیز مشاهده شود.

پیشگیری و درمان بیماری زبان سیاه مودار

اگر تشخیص بیماری زبان شیاردار و مودار نزد دندانپزشک خوب زبان مودار باشد شما درمان خاصی را به همراه ندارید و تنها با تجویز چند دهان شویه ، مسواک زدن زبان و رعایت بهداشت میتوانید مشکل خود را حل نمایید و همچنین مصرف دخانیات را باید کنار بگذارید .
برای پیشگیری از این مشکل نیز بهتر است ، رعایت بهداشت دهان و دندان را به خوبی انجام دهید ، مسواک دوبار در روز را فراموش نکنید ، نخ دندان بکشید و هر چند وقت یکبار به دندانپزشک متخصص لثه مراجع نمایید .

چه اشخاصی بیشتر در معرض ابتلا به زبان سیاه مودار هستند؟

از میان تمامی افراد، آن دسته از اشخاصی که دارای ویژگی های ذکر شده در بخش زیر هستند، بیشتر در خطر ابتلا به زبان سیاه مودار قرار دارند:

• اشخاصی که به درمان از طریق تزریق وریدی نیاز دارند
• اشخاصی که به بیماری ایدز مبتلا هستند
• افرادی که بهداشت دهان و دندان را رعایت نمی کنند
• افرادی که به مصرف دخانیات می پردازند
• اشخاصی که بیش از حد الکل مصرف می کنند
• اشخاصی که در بیشتر مواقع از راه دهان تنفس می کنند
• افرادی که پرتو درمانی انجام داده اند
• اشخاصی که ناگزیر به مصرف داروی اسپرین هستند

این دسته از افراد بیش از سایرین باید مراقبت وضعیت زبان خود باشند و دائما زبان خود را بررسی کنند و در صورت بروز هر گونه علائم سریعا پزشک را در جریان بگذارند.

بهترین زمان برای مراجعه به پزشک در صورت مشاهده علائم زبان مودار

در صورتی که با علائم زبان سیاه مودار مواجه شدید، بهترین زمان برای مراجعه به پزشک زمانی است که زبان تغییر رنگ پیدا کرده باشد و نشانه های مربوط به این بیماری بیش از ده روز بر روی زبان شما باقی مانده باشد.

در این هنگام باید حتما به پزشک مراجعه کنید تا داروهای مورد نظر برای شما تجویز شوند.

آیا بیماری زبان سیاه مودار دارای خطر مرگ است؟

از آنجایی که بیماری زبان سیاه مودار ظاهر بسیار ترسناکی دارد، بسیاری از افراد در حین مواجه شدن با این بیماری بسیار می ترسند و می پندارند که به بیماری سرطان زبان دچار شده اند و یا خطر مرگ آنها را تهدید می کند.

اما در پاسخ به این سوال باید بگوییم که این بیماری یک مشکل کاملا جداگانه از سرطان زبان است و با سرطان زبان متفاوت است و خوشبختانه در صورت ابتلا به این بیماری خطر مرگ افراد را تهدید نمی کند.

اما لازم به ذکر است که افرادی که به دلیل ابتلا به بیماری ایدز به این بیماری نیز مبتلا شده اند، مسلما خطر مرگ به دلیل بیماری ایدز همراه با آنها است و دلیل این مساله بیماری اصلی انها است و نه بیماری زبان مودار سیاه.

علاوه بر آن در این بخش باید اشاره کنیم که اگر بیماری زبان سیاه مودار تحت درمان قرار نگیرد و به آن اهمیت داده نشود، می تواند مشکلات بیشتری را برای شما ایجاد کند و این امکان وجود دارد که در صورت بی اهمیت در نظر گرفتن آن، بیماری زبان سیاه مودار خطرات جدی تری را برای شما به همراه داشته باشد. پس حتما برای درمان آن باید اقدام کرد.

بهترین زمان برای مراجعه به پزشک در صورت ابتلا به بیماری زبان سیاه مودار

در صورتی که به این بیماری مبتلا شوید و نشانه های آن را در خود ببینید، بهترین زمانی که باید در آن به پزشک مراجعه کنید، زمانی است که زبان شما دچار تغییر رنگ شده باشد و علائم و نشانه های این بیماری در شما به مدت 10 روز باقی مانده باشد.

در چنین شرایطی باید در ابتدا روی زبان خود را مسواک بزنید تا سیاهی ها و مواد غذایی از بین بروند و سپس باید به پزشک مراجعه کنید.

در صورتی که این بیماری بر اثر وامل قارچی ایجاد شده باشد، معمولا پزشک داروهای ضد قارچ را تجویز می کند و یا به بیمار توصیه می کند که از آنتی بیوتیک ها استفاده کند تا به این شکل رشد باکتری ها متوقف شود.

علاوه بر آن در این رابطه معمولا پماد های موضعی مانند: ترتینوئین نیز از سوی پزشک برای بیماران تجویز می گردد. اما اگر هیچ یک از این روش ها برای درمان موثر واقع نشوند، پزشک جراحی را توصیه می کند.

درمان خانگی زبان سیاه مودار چگونه است؟

از مهم ترین راه های درمان خانگی زبان سیاه مودار میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

مسواک زدن

افرادی که به زبان سیاه مودار مبتلا هستند، باید روزی دو مرتبه دندان های خود را مسواک کنند و بر روی زبان خود نیز مسواک بزنند تا مواد غذایی و آلودگی ها از بین بروند. در این رابطه بهتر است که از مسواک نرم  و خمیر دندان هایی که حاوی فلوراید هستند، استفاده کرد.

تمیز کردن زبان

معمولا برای تمیز کردن زبان سیاه مودار توصیه می شود که از اسکریپر استفاده شود تا به کمک آن سیاهی زبان از بین برود.

خوردن مواد غذایی زبر

مواد غذایی زبر به گونه ای هستند که مصرف آنها به تمیز شدن زبان کمک می کند و کسانی که این مواد غذایی را مصرف می کنند می توانند با این روش زبان خود را تمیز کنند و برای از بین بردن مواد غذایی موجود بر روی زبان موثر واقع شوند.

شستن دهان

شست و شوی دهان با آب نیز در درمان خانگی این روش موثر است و توصیه می شود که افراد حداقل روزی دو مرتبه دهان خود را با آب شست و شو دهند.

استفاده از آب نمک

از دیگر روش های خانگی درمان زبان سیاه مودار، قرقره کردن آب نمک است زیرا نمک دارای خاصیت ضد عفونی کننده است و می توانند در این رابطه مفید واقع شود.

ترک کردن استعمال سیگار و دخانیات

استعمال سیگار و دخانیات می تواند باعث افزایش علائم زبان سیاه مودار شود و به همین دلیل پزشکان توصیه می کنند که برای جلوگیری از پیشرفت این بیماری از استعمال سیگار و دخانیات جلوگیری به عمل آید.

استفاده از نخ دندان

استفاده از نخ دندان باعث می شود که روزی یک مرتبه بتوان برای خارج کردن غذا از از بین دندان ها اقدام کرد. هر چه بهداشت دهان و دندان در صورت مواجه با این بیماری بیشتر رعایت شود، در ریشه کن کردن این  بیماری می توان بیشتر موثر واقع شد.

رعایت کردن رژیم غذایی مناسب

اگر با این بیماری مواجه بودید، بهتر است که از مواد غذایی مانند: سبزیجات و میوه به صورت متعادل استفاده کنید تا مشکلی برای شما ایجاد نشود.

درمان پزشکی زبان سیاه مودار

برای درمان زبان سیاه مودار از دو روش می توان استفاده کرد که یکی از آنها روش خانگی است و روش دیگر، استفاده از داروهای تجویز شده توسط پزشک و درمان پزشکی این روش است. متداول ترین روش های پزشکی این درمان را می توان به شرح زیر نام برد:

تجویز داروهای ضد قارچ

داروهای ضد قارچ همان طور که در بخش های فوق اشاره شد، زمانی توصیه می شود که علت ابتلا به این بیمای وجود قارچ بر روی زبان باشد. در نتیجه با تجویز این دارو می توان از رشد باکتری ها جلوگیری کرد.

استفاده از پماد های موضعی

پماد های موضعی نظیر:ترتینوئین نیز می تواند در درمان این بیماری موثر واقع شود.

مصرف آنتی بیوتیک ها

آنتی بیوتیک ها باعث می شوند که عفونت های باکتریایی از بین بروند. اما لازم به ذکر است که برخی از افراد به علت مصرف آنتی بیوتیک ها به این بیماری مبتلا می شوند که در چنین شرایطی باید نوع آنتی بیوتیک آنها تغییر داده شود.

سایر داروهای موثر در این بیماری

علاوه بر موارد فوق داروهای دیگری که برای درمان زبان سیاه مودار تجویز می شوند، عبارتند از:

اسید سالیسیلیک، رتینوئیدها، ویتامین ب کمپلکس و …

کلام پایانی

همکاران ما در کلینیک دنداپزشکی فرایش سعی بر آن داشتند که اطلاعات مفید و مورد نیاز برای شما عزیزان را در رابطه با بیماری زبان سیاه مودار و عوامل آن به خوبی برای شما شرح دهند تا کمکی د راین زمینه به شما عزیزان کرده باشند.

امیدواریم که ازاین مطالب نهایت استفاده را کرده باشید و پاسخ پرسش های خود را یافته باشید.

فراموش نکنید که برای درمان این بیماری باید هر چه زودتر اقدام کنید تا خطرات بیشتری شما را تهدید نکند و با بهره بردن از راه های پیشگیری از ابتلا به این بیماری می توانید از ابتلا به آن در امان باشید.

شما عزیزان جهت کسب اطلاعات بیشتر و همچنین مشاوره تکمیلی می توانید با شماره 02188629607 و 02188629613 تماس حاصل فرمایید تا مشاورین ما به بهترین شکل ممکن شما را راهنمایی کنند